krushikranti.com
11-01-19



काजू हे परकीय चलन मिळवून देणारे प्रमुख पिक आहे. देशात या पिकाखाली १०.१० लाख हेक्टर क्षेत्र असून, त्यापासून ७.४५ लाख मेट्रिक टन उत्पादन मिळते. काजू लागवडी खालील क्षेत्र,उत्पादन व उत्पादकता यामध्ये महाराष्ट्र देशात प्रथम क्रमांकावर आहे.


जमिनीचा प्रकार
पाण्याचा निचरा होणारी जमीन व जांभ्या दगडा पासून तयार झालेल्या वरकस जमिनीत हे पीक चांगले येते.

हवामान
काजू पिकाला उष्ण व दमट हवामान फारच अनुकूल आहे. समुद्र सपाटीपासून ७०० मी. उंचीच्या प्रदेशात आणि कमीतकमी ४०० मिमी व जास्तीत जास्त ४००० मिमी पाऊस पडणा-या भागात हे पीक चांगले येते. स्वच्छ व भरपूर सुर्यप्रकाश आवश्यक आहे.

पिकाची जात
वेंगुर्ला-१,२,३,४,६,८

लागवड
राज्यात ७ X ७ मीटर किंवा ८ X ८ मीटर अंतरावर लागवडीसाठी शिफारस आहे,५ X ५ मीटर अंतरावर लागवड केल्यास प्रति हेक्टरी ४०० झाडे बसतात.

खत व्यवस्थापन
पाण्याचा निचरा होणाऱ्या सर्व जमिनींत,जांभा दगडापासून तयार झालेल्या वरकस जमिनीत काजूचे पीक चांगले येते.लागवडीसाठी वेंगुर्ला- १ ,वेंगुर्ला- ४ ,वेंगुर्ला- ६,वेंगुर्ला- ७ ,वेंगुर्ला- ८ या जातींची कलमे निवडावीत.लागवड करण्यासाठी एप्रिल- मे महिन्यांत ७ मीटर बाय ७ मीटर किंवा ८ मीटर बाय ८ मीटर अंतर ठेवून ६० बाय ६० बाय ६० सें. मी.आकाराचे खड्डे खणावेत. खड्ड्यात दोन घमेली शेणखत, एक किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट मातीत मिसळून या मिश्रणाने खड्डे भरून घ्यावेत. कलमांची लागवड पाऊस स्थिरावल्यानंतर करावी. कलमे लावताना कलमांची हंडी फुटणार नाही, याची काळजी घ्यावी. कलमाला काठीचा आधार द्यावा. कलमाच्या खुंटावर येणारी फूट वेळोवेळी काढून टाकावी. कलमांच्या जोडावरील प्लॅस्टिकची पिशवी काढून टाकावी.आळ्यात गवताचे आच्छादन करावे.उन्हाळ्यात गरजेनुसार कलमांना पाणी द्यावे.

रोग नियंत्रण
कलमांची लागवड करताना प्रत्येक खड्यात १ किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट व २ ते ३ घमेली शेणखत घालावे.लागवडीनंतर एक वर्षाने झाडांना ऑगस्ट महिन्यात खालीलप्रमाणे खतांची मात्रा द्यावी.

उत्पादन
मोहोर आल्यानंतर काजू बिया पक्व होण्यास सुमारे ६० दिवसांचा कालावधी लागतो. काजू बोंड पूर्ण पक्व झाल्यावर काढून घ्यावे. त्यानंतर ३ ते ४ दिवस प्रखर उन्हात वाळवावे.